Ég fæ oft einkennilegar dellur, og að undanförnu hef ég verið afskaplega upptekinn af því að kynna mér erfðafræðirannsóknir á Neanderthals-mönnum (Hér eftir N-menn).
Fornt erfðaefni getur varðveist vel, ef það finnst í steingervingi sem hefur verið á þurrum stað í stöðugum kulda. Elsta DNA-sýni sem náðst hefur til að rannsaka N-menn kom úr 400.000 ára gömlum N-manni (Meyer et al 2016), og hefur erfðaefni úr fjölda mörgum N-mönnum verið rannsakað.
Samkvæmt rannsóknum á mtDNA greindust forfeður N-manna frá okkar forfeðrum fyrir 550.000 til 690.000 árum. Meðal innbyrðismunur á mtDNA hjá nútímamönnum er 8,0 „substitutions“ (sem ég held að heiti punktbreytingar á íslensku – tek glaður við leiðréttingum). Munurinn milli meðal manns og simpansa er 55,0 punktbreytingar. Munurinn milli meðal manns og N-manns er 27,2 punktbreytingar. (Krings et al. 1997, 1999)
N-menn voru því í grunninn merkilega óskildir okkar, miðað við hve líkir þeir voru okkur. Þeir voru fullkomlega vitiborni „menn“, sem t.d. saumuðu föt, jörðuðu þá látnu, smíðuðu verkfæri og máluðu myndir. Rannsókn á tönnum N-manns sem fannst á Spáni, sem hafði þjáðst af magasjúkdómi, leiddi í ljós að á þeim fannst DNA af berki sem inniheldur aspirin og af myglunni Penicillium (sem er notuð til að búa til sýklalyfið pensilín) (Laura S. Weyrich et al. 2017). Vissu þeir fyrir tugþúsundum ára hvað þeir ættu að borða sem lyf gegn sjúkdómum?? Mér finnst það stórkostlega merkilegt að til hafi verið allt önnur tegund vitiborinna manna en sú sem við tilheyrum, sem þróaðist sjálfstætt á öðrum stað en við, og kom fram langt á undan okkur! („Við“ höfum verið á jörðinni í 60.000 ár (edit 200.000 ár) – þeir komu fram fyrir 400.000 árum og dóu út fyrir 30.000 árum). Mér finnst það í raun álíka athyglisvert og að finna geimverur eða týndu borgina Atlantis.
Erfðamengi tveggja N-manna frá Spáni og Ítalíu leiddi í ljós að þeir voru með eins stökkbreytingu á MC1R geni og t.d. ég – þ.e. sem leiðir til ljósrar húðar og rauðs hárs (Lalueza-Fox et al. 2007).
But the plot thickens… erfðarannsóknir hafa sannað að við, og þessi tegund, sem aðgreindist frá okkur fyrir 550.000 til 690.000 árum, blönduðumst eitthvað. Einhverjir N-menn og menn eignuðust afkvæmi saman, sem voru frjó, og „kynbættu“ (ég nota þetta orð, því ég hef svo gaman af N-mönnum) okkar tegund. Ég lærði þetta alls ekki þegar ég lærði fyrst um N-menn enda sannaðist þetta ekki fyrr en um 2010. Meðal maður utan Afríku er með eitthvað um 2% af erfðaefni sínu beint frá N-mönnum. T.d. höfum við gen frá þeim sem hafa áhrif á ónæmiskerfið, en þessi gen hafa gagnast okkur þegar við fluttum frá Afríku til kaldari svæða þar sem þeir bjuggu fyrir og höfðu verið í hundruð þúsund ára og þróað með sér mótspyrnu gegn sjúkdómum sem við höfðum ekki komist í tæri við áður (Dannemann et al 2016). Í stórri rannsókn þar sem erfðaefni voru fengin frá 28.000 manns og borin saman við sjúkraskýrslur og erfðamengi N-manna kom í ljós að gen frá N-mönnum auka t.d. líkur á nikótínfíkn, þunglyndi, útbrotum á húð o.fl. (Corinne N. Simonti et al. 2016)
Núna langar mig að láta raðgreina í mér erfðamengið til að komast að því hve skyldur ég er N-mönnum! (vonandi meira en 2% meðaltalið)
No comments:
Post a Comment