Þegar ég var 17 ára fékk ég dellu fyrir frönsku. Ég fór til Frakklands nokkur sumur (17-20 ára) til að læra frönsku, fékk verðlaun fyrir bestan árangur í frönsku í framhaldsskóla og fór í BA nám frönsku í HÍ (og fékk um 9 í meðal einkunn á 4 önnum, en lauk ekki náminu, því ég fór aftur í laganám). Þegar ég var í Montpellier 1998 í frönskuskóla bjó ég á stúdendagörðum, sem voru bara eitt herbergi á mann, og sameiginleg klósett og eldhús frammi, í nokkrum blokkum sem mynduðu hringi. Næstum allir þar voru frá Alsír, Túnis og Marokkó í grunninn, og misjafnt hvort þau komu frá heimilum frá norður Afríku eða Frakklandi til náms. Það var HM í fótbolta þetta sumar og allir þarna héldu með Marokkó og Túnis sem voru í kepnninni, og ég horfði t.d. með mörgum sem bjuggu þarna með mér á leik Noregs og Marokkó sem var eftirminnilegt (Fór jafntefli, 2-2. Var fyrsti leikurinn í riðlinum og Marokkó jafnaði seint í leiknum. Ég og íslenskur félagi minn héldum með Noregi, og ákváðum að vera ekkert að bera það á torg, en gleymdum okkur og fögnuðum brjálæðislega fyrsta marki Noregs, en gjóuðum bara augunum til hvors annars þegar Noregur skoraði mark nr. 2!). Þarna kynntist ég því fyrst að stór hluti ungs fólks í Frakklandi, í tilteknum hverfum og svæðum, væri frá norður Afríku. Segir sig sjálft. Alsír var hluti af Frakklandi, og Marokkó og Túnis franskar nýlendur. Kennarinn minn í Annecy áðrið á undan var einmitt Frakki sem átti foreldra sem fæddust í Alsír, af arabískum uppruna. Hann hafði sjálfur að vísu aldrei farið til Alsír sagði hann mér.
Ég hafði sérstakan áhuga á að kynna mér franskt slangur. Það var ekki kennt í neinu námsefni sem ég komst í tæri við auðvitað. En mér fannst samt skemmtilegt að læra slangrið, sem ég lærði í gegnum bíómyndir, tónlist o.þ.h. Sama átti við um marga samnemendur mína og kennara í HÍ í frönskunni, þegar ég fór í nám þar. Ég horfði marg oft á franska mynd sem var fræg fyrir að vera á gríðarlegu slangri og átti að gerast í fátæku úthverfi. Myndin heitir La Haine. Er meistaraverk. Ef við frönskunemarnir í HÍ þóttumst voru orðin eitthvað góð í frönsku slangri, þá spurði einhver kennari kannski „en skiljið þið La Haine vel? Ha?“. Og nei, það gat nú enginn sagt að hún væri sérstaklega auðskiljanleg.
Árið 2006 las ég bók eftir íhaldsmann sem óttaðist mikið um framtíð vestrænnar menningar, Mark Steyn. Bókin heitir America Alone. Sú bók fjallar um aukningu meðal Múslima í Evrópu, vegna innflutnings frá múslimalöndum, og lækkandi fæðingartíðni meðal „alvöru“ Evrópumanna. Ég var langt til hægri þegar ég las þessa bók. Samt tók ég eftir því að áhyggjur höfundar væru of ýktar, en á sama tíma fannst mér þetta skemmtilegt lesefni engu að síður, svo ég las hana frá upphafi til enda. Þar kom t.d. fram að algengasta drengjanafnið í nokkrum borgum í Evrópu meðal nýfæddra væri „Múhammeð“, og bent var á að eitthvað á borð við 20% af ungmennum í Evrópu á nokkrum svæðum væru múslimar, þó að heildarhlutfallið væru bara nokkur prósent á landsvísu að sjálfsögðu. Þetta olli mér engum áhyggjum (þvert á móti) og ég hugsaði með mér – „hey! Fyrst það er örlítið sannleikskorn í þessu sennilega ætla ég að taka forskot á þróunina, og læra arabísku. Ég er með grunn í hebresku sem hjálpar“ Auk þess fannst mér arabískt letur afskaplega flott, og tungumálið auðvitað praktískt. Þetta var kveikjan að því að ég byrjaði að læra arabísku. Ég fór beint út í Pennann Eymundsson á Akureyri á móti Hótel Kea og keypti bókina „Teach yourself Arabic“ frá Living Language, með tilheyrandi geisladiskum oþh., nánast um leið og ég lagði frá mér America Alone. Þá fór af stað atburðarrás, sem ekki sér fyrir endann á ennþá.
Fyrir 2 árum fór ég til Parísar og þaðan ætlaði ég til Egyptalands. Ég keypti 5 nætur á 5 stjörnu hóteli í Cairo, og rándýrt flug o.fl. Nema hvað að þegar ég ætlaði að fara upp í flugvél til Egypalands frá París var mér vísað frá. Vegabréfið mitt var útrunnið (þó það væri bara 2,5 árs, löng saga). Ég var ringlaður og miður mín, þreyttur eftir ferðavesenið, og eftir að hafa rifist við Egyptair (ég trúði því ekki fyrst að vegabréfið mitt væri útrunnið, það gat bara ekki verið!). Ég fór afar annars hugar og pantaði leigubíl að hóteliðnu þar sem ég ætlaði að vera auka 5 daga í París, sem voru aldrei á áætlun, því ég átti ekki flug til baka frá París fyrr en eftir 5 daga.
Ringlaður og ruglaður sest ég inn í leigubílinn, og fer að spjalla við leigubílstjórann. Við spjöllum saman mjög lengi í umferðinni frá Charles de Gaulle flugvellinum og inn í 11 hverfið í París. Ég þurfti að fá útrás fyrir ófarir mínar og lét bara dæluna ganga. Allt í einu fatta ég að ég er að nota fullt af arabískum orðum óvart, í bland við frönskuna mína, sem ég hélt að væri nógu sterk til að ég færi ekki að blanda henni óvart við önnur mál. Ég bið leigubílstjórann að afsaka mig ef eitthvað væri óskýrt hjá mér, því ég væri búinn að vera að blanda saman arabísku og frönsku og að mér þætti það afar vandræðalegt. Ég væri bara svona ringlaður og þreyttur. Þá fer hann að hlægja og segir, á arabísku „Ég tók ekkert eftir því vinur! Pabbi er frá Túnis. Ég er vanur þessu.“ Og ég hugsaði hve þetta væri dæmigert með leigubílstjóra og fór að hlægja. Ég gat einmitt talað arabísku við leigubílstjórana í Brussel nokkrum árum fyrr. Ég blandaði því bara saman málum eins og mér sýndist framvegis í þessum bíltúr.
Nema hvað að í gær var ég að lesa um arabískt norður-afrískt rapp (sem ég hef verið að hlusta mikið á að undanförnu til að læra mállýskurnar í norður Afríku, sem eru nokkuð ólíkar þeim mállýskum í arabísku sem ég þekki best). Ég var að reyna að finna textana með gúggli út frá því sem mér heyrðist menn vera að segja þegar ég var að hlusta á ný lög á Youtube. Þá fattaði ég allt í einu að algengasta leitarniðurstaðan var síða sem hið ágæta franska dagblað „Le Monde“ heldur úti fyrir umfjöllun um tónlist og safn af textum við lög. Og merkilegt nokk, bara hellingur af því sem þeir fjalla um er á arabísku. Franska blaðið „Le Monde“! Á listanum yfir þau lög sem eru mest skoðuð undir flokknum rapp, voru margir titlar á arabísku. Nema hvað að allt í einu rann upp fyrir mér ljós… Talsvert magn af franska slangrinu sem mér þótti mest framandi og ógegnsætt í gamla daga er arabíska!! (sumt að vísu orð sem eru afmörkuð við mállýskurnar í Túnis, Alsír og Marokkó)
Í frönsku slangri eru orð eins og wesh, sem þýðir „hvað er á seiði“, og kemur úr arabísku. Esh og wesh. Shwayja, þýðir smávegis, kemur beint úr arabísku. Bled þýðir land, kemur beint úr arabísku, flús þýðir peningar, kemur beint úr arabísku, walou, kemur úr arabísku og þýðir „ekki neitt“, shabi þýðir „vinur minn“, kemur úr arabísku, khouya, þýðir bróðir minn, kemur úr arabísku, miskin þýðir fátækur, eða aumingjans maður, kemur úr arabísku, gara er notað í Alsír fyrir sígarettur, súf þýðir sjáðu og kemur beint úr arabísku og svona mætti lengi telja. Ég fór svolitla krísurvíkurleið í tungumáladellunni þegar ég byrjaði að læra arabísku, og áttaði mig ekki á því að leiðin myndi liggja t.d. í átt að betri skilningi á frönsku slangri.
No comments:
Post a Comment